واشنتن - فورات
سندوقی دراوی نێودەوڵەتی پێشبینیی کرد ئابووریی عێراق لە ساڵی داهاتوودا گەشەیەکی 3.6% تۆمار بکات، بەهۆی زیادبوونی هەناردەی نەوت و باشبوونی نرخە جیهانییەکان، و لە هەمان کاتدا داوای لە حکوومەت کرد هەمەچەشنکردنی سەرچاوەکانی داهات خێراتر بکات و پشتبەستن بە نەوت کەم بکاتەوە، کە بەشی هەرە زۆری بودجە دابین دەکات.
ئەم پێشبینییانە لە ڕاپۆرتی ئاسۆکانی ئابووریی هەرێمی بۆ ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و ئاسیای ناوەڕاستدا هاتوون، کە سندوقەکە لە واشنتن بڵاوی کردەوە، و خەمڵاندنی تێدایە کە گەشەی کەرتی نانەوتی لە عێراق بە پاڵپشتیی خەرجیی وەبەرهێنان و چالاکیی کەرتەکانی بیناسازی و بازرگانی و خزمەتگوزاری بگاتە نزیکەی 4%.
قەبارەی مووچە لە ژێر وردبینیدا
ڕاپۆرتەکە ئاگاداری دا کە بەرزبوونەوەی بەردەوامی قەبارەی مووچە و پاڵپشتی و یارمەتییە کۆمەڵایەتییەکان بەشی هەرە زۆری داهات دەخوات و ئەو بوارە کەم دەکاتەوە کە بۆ وەبەرهێنان لە ژێرخاندا بەردەستە، و ئاماژەی بەوە کرد کە بودجە لە بەرامبەر هەر دابەزینێکی نرخی نەوتدا بێپارێز دەمێنێتەوە ئەگەر یەدەگی داراییی پێویست بنیات نەنرێت.
سندوقەکە ڕاسپاردەی فراوانکردنی بنکەی باج و نوێکردنەوە و ئۆتۆماتیککردنی سیستەمی گومرگ و چاکسازیی کەرتی کارەبای کرد لە ڕێگەی باشترکردنی کۆکردنەوەی کرێی کارەبا و کەمکردنەوەی بەفیڕۆچوون، لەگەڵ هاندانی کەرتی تایبەت بۆ دروستکردنی هەلی کار لە جیاتی پشتبەستن بە دامەزراندنی حکوومی کە زۆرترین ڕێژەی هێزی کار لەخۆ دەگرێت.
ڕاپۆرتەکە ستایشی ئەو هەنگاوانەی کرد کە بانکی ناوەندیی عێراق بۆ ڕێکخستنی حەواڵە دەرەکییەکان و بەهێزکردنی گشتگیریی دارایی ناویەتی، و ئاماژەی بەوە کرد کە جێگیریی نرخی ئاڵوگۆڕ و دابەزینی ڕێژەی هەڵاوسان بۆ نزیکەی 3% بەشدار بوون لە باشترکردنی توانای کڕینی خێزانەکان.
لە ئاستی ناوچەکەشدا، سندوقەکە پێشبینیی کرد وڵاتانی هەناردەکاری نەوت بەهۆی پابەندییەکانی بەرهەمهێنان لە چوارچێوەی هاوپەیمانیی «ئۆپێک+»دا گەشەیەکی مامناوەند تۆمار بکەن، لە بەرامبەردا دۆخی وڵاتانی هاوردەکار لەگەڵ دابەزینی نرخی خۆراک و وزە و باشبوونی هاتنی گەشتیار و وەبەرهێنان باشتر دەبێت.
خوێندنەوەیەکی عێراقی
شارەزای ئابووری د. مەهدی حەیدەری لە لێدوانێکدا بۆ «فورات» گوتی پێشبینییەکانی سندوقەکە «لە ژمارەدا ئەرێنین، بەڵام پەیامێکی ئاگادارکردنەوەی ڕوونیان هەڵگرتووە»، و ڕوونی کردەوە کە گەشەیەک تەنها پشت بە نەوت ببەستێت، هەلی کاری پێویست بۆ نزیکەی 800 هەزار گەنج دروست ناکات کە ساڵانە دێنە بازاڕی کارەوە.
چاوەڕوان دەکرێت شاندێکی عێراقی ڕاسپاردەکانی ڕاپۆرتەکە لەگەڵ بەرپرسانی سندوقەکە لە ڕاوێژەکانی مادەی چوارەمدا تاوتوێ بکات، کە بڕیارە سەرەتای ساڵی داهاتوو بەڕێوە بچن و تێیاندا سندوقەکە پێداچوونەوەیەکی خولیی گشتگیر بە ئەدای ئابووری و سیاسەتە دارایی و دراوییەکاندا دەکات.
